تبليغاتX
حجاب و عفاف - تاریخچه ی حجاب در طول تاریخ

بنابر گواهی متون تاریخی، در اكثر قریب به اتفاق ملت‏ها وآیین‏های جهان، حجاب در بین زنان معمول بوده است؛ هر چند در طول تاریخ، فراز و نشیب‏های زیادی را طی كرده وگاهی با اعمال سلیقه حاكمان، تشدید یا تخفیف یافته است، ولی هیچگاه به طور كامل از بین نرفته است. مورخان به ندرت از اقوام بدوی كه زنان‏شان دارای پوشش مناسب نبوده و یا به صورت برهنه در اجتماع ظاهر می‏شدند، یاد می‏كنند.

پارسی‏ها به وسیله كوروش، دولت ماد را از میان برداشته و سلسله هخامنشی را تاسیس كردند. آن‏ها از نظر لباس همانند مادها بودند. در مورد پوشاك خاص زنان این دوره آمده است: «از روی برخی نقوش مانده از آن زمان‏، به زنان بومی برمی‏خوریم كه پوششی جالب دارند. پیراهن آنان پوششی ساده و بلند یا دارای راسته چین و آستین كوتاه است. به زنان دیگر آن دوره نیز برمی‏خوریم كه از پهلو به اسب سوارند. اینان چادری مستطیل بر روی همه لباس خود افكنده و در زیر آن، یك پیراهن بادامن بلند و در زیر آن نیز، پیراهن بلند دیگری تا به مچ پا نمایان است.

دایرهالمعارف لاروس درباره پوشش زنان یونان باستان می‏گوید: زنان یونانی در دوره‏های گذشته، صورت و اندام‏شان را تا روی پا می‏پوشاندند. این پوشش كه شفاف و بسیار زیبا بود، در جزایر كورس و امرجوس و دیگر جزایر ساخته می‏شد. زنان فنیقی نیز دارای پوششی سرخ بودند. سخن درباره حجاب‏، در لابلای كلمات قدیمی‏ترین مولفین یونانی نیز به چشم می‏خورد، حتی «بنیلوب» (همسر پادشاه عولیس فرمانروای ایتاك) نیز با حجاب بوده است. زنان شهر «ثیب» دارای حجاب خاصی بوده‏اند، بدین صورت كه حتی صورت‏شان را نیز با تکه می‏پوشاندند. این تکه دارای دو منفذ بود كه جلوی چشمان قرار می‏گرفت تا بتوانند ببینند. در «اسپارته» دختران تا موقع ازدواج آزاد بودند، ولی بعد از ازدواج خود را از چشم مردان می‏پوشاندند. نقش‏هایی كه بر جای مانده، حكایت می‏كند كه زنان سر را می‏پوشانده، ولی صورت‏های‏شان باز بوده است، و وقتی به بازار می‏رفتند، بر آنان واجب بوده است كه صورت‏های‏شان را بپوشانند، خواه باكره و خواه دارای همسر باشند. حجاب در بین زنان سایبری و ساكنان آسیای صغیر و زنان شهرماد (و فارس و عرب)  نیز وجود داشته است. زنان رومانیا از حجاب شدیدتری برخوردار بوده‏اند، به طوری كه وقتی از خانه خارج می‏شدند، با چادری بلند تمام بدن را تا روی پاها می‏پوشاندند و چیزی از برآمدگی‏های بدن مشخص نمی‏شد.

یكی از تاریخ‏نویسان غربی نیز شواهد زیادی دال بر وجود حجاب در بین زنان یونان و روم باستان آورده است. او درباره «الهه عفت» كه یكی از خدایان یونان باستان است، می‏گوید : «آرتمیس»، الهه عفت است و عالی‏ترین نمونه (و الگو برای) دختران جوان به شمار می‏آید. دارای بدنی نیرومند و ورزیده و چابك و به زیور عفت و تقوا آراسته است.

همچنین درباره مردم یكی از قبائلی كه نهصد سال قبل از میلاد زندگی می‏كرده‏اند، آمده است: «بالاتر از ارمیان و در كنار دریای سیاه، «سكاها» بیابانگردی می‏كردند. آن‏ها مردم وحشی و درشت اندام قبائل جنگی نیمه مغول و نیمه اروپایی بسیار نیرومندی بودند كه در ارابه به سر می‏بردند و زنان خود را سخت در پرده نگاه می‏داشتند.

این مورخ در جای دیگر می‏گوید: «زنان فقط در صورتی می‏توانند خویشان و دوستان خود را ملاقات كنند و در جشن‏های مذهبی و تماشاخانه‏ها حضور یابند كه كاملا در حجاب باشند.

همچنین از قول یكی از فلاسفه یونان باستان، درباره شدت پوشش زن، نقل می‏كند: نام یك زن پاك‏دامن را نیز چون شخص او باید در خانه پنهان داشت.

درمورد پوشش زنان ایران باستان، مطالب زیادی در تاریخ وجود دارد. ویل دورانت درباره پوشش زنان ایران باستان و این كه حجاب بسیار سختی در بین آنان رایج بوده است، می‏گوید: «زنان طبقات بالای اجتماع جرأت آن را نداشتند كه جز در تخت روان روپوش‏دار از خانه بیرون بیایند. هرگز به آنان اجازه داده نمی‏شد كه آشكارا با مردان آمیزش (اختلاط) كنند. زنان شوهردار حق نداشتند هیچ مردی را، ولو پدر یا برادرشان باشد، ببینند. در نقش‏هایی كه در ایران باستان برجای مانده‏، هیچ صورت زن دیده نمی‏شود و نامی از ایشان به نظر نمی‏رسد.

ازدایراه المعارف لاروس نیزبه دست می‏آید كه حجاب در بین مادها و پارس‏ها وجود داشته است. همچنین در تفسیر اثنی عشری آمده است: «تاریخ نشان می‏دهد كه حجاب در فارس قدیم وجود داشته است.» در كیش «مازدیسنی» نامه شت مهاباد، آیه 90 گوید: زن خواهید و جفت گیرید وهم خوابه دیگری را نبینید و بر او منگرید و با او میامیزید.»

نصوصی كه بیانگر حجاب زنان ایران باستان است، نشان می‏دهد كه زنان در دوره‏های مختلفی چون دوره مادها، پارسی‏ها (هخامنشیان)، اشكانیان و سامانیان دارای حجاب و پوشش بوده‏اند، كه به چند نمونه آن اشاره می‏شود:

دوره مادها:

دركتاب «پوشاك باستانی ایرانیان» آمده: «اصلی كه باید در نظر داشت، این است كه طبق نقوش برجسته و مجسمه‏های ماقبل میلاد، پوشاك زنان آن دوره (مادها) از لحاظ شكل (با كمی تفاوت) با پوشاك مردان یكسان است.

وی در ادامه برای توضیح نقوش برجای مانده می‏نویسد: «مرد و زن به واسطه اختلافی كه میان پوشش سرشان وجود دارد، از هم تمییز داده می‏شوند. به نظر می‏رسد كه زنان پوششی نیز روی سر خود گذارده‏اند و از زیر آن گیسوهای بلندشان نمایان است.»

دوره پارسی‏ها (هخامنشیان):

دانشمندان، تاریخ حجاب و پوشش زن را به دوران ما قبل از تاریخ و عصر حجر نسبت می‏دهند، كتاب «زن در آینه تاریخ» پس از طرح مفصل علل و عوامل تاریخی حجاب، می‏نویسد: با توجه به علل ذكر شده و بررسی آثار و نقوش به دست آمده، پیدایش حجاب به دوران پیش از مذاهب مربوط می‏شود، و به این دلایل، عقیده عده‏ای كه می‏گویند «مذهب» موجد حجاب می‏باشد، صحت ندارد، ولی باید پذیرفت كه در دگرگونی و تكمیل آن بسیار موثر بوده است .

+ نوشته شده در  ;ساعت ;  توسط فاطمه قهاری;  |